Katolikken

I skrivande stund (04.50) er det ca. 2 timar sidan eg gjekk ut av kinosalen. Og eg må berre seie det; “The Dark Knight” var fantastisk! Eg skal innrømme at eg var svært skeptisk når eg fyrst høyrde at Heath Ledger hadde fått rolla som Jokeren. (Dette var vel for nokre år sidan.) Eg må nok ete dei orda i meg! Han spela heilt fantastisk. Han var morosam til tider, men for det meste vart eg berre skremt.

Denne filmen har heva seg over det sjangertypiske. Som dei seier i USA: “This is not a movie — this is a film!” Med fare for litt overdriving vil eg plassere denne her saman med dei store filmane som Gudfaren. Så, gå å sjå denne!

(Via Ship of Fools)

Eg har visst vore litt for streng mot Bentley. Han sparkar og slår, men han har visst ikkje halshogga nokon endå, slik som hans ‘forfader,’ Henrik VIII:

Enkelte eg har diskutert med spør meg om eg veit at eit ufødd menneske — ein zygote, eit forster — er ein person. For å vere heile ærleg, vil eg seie ja. Vi ‘veit’ reint intuitivt at dette er ein person. Men la oss for tida vere agnostiske. Er det å vere anostisk på dette området ein god grunn til å tillate abort? Mange ser ut til å meine det. Men dette er ei logisk feilslutning.

La meg presenterer argumentet (som er basert på eit foredrag av Peter Kreeft):

(A) Anten så er ein zygote ein person, eller så er den ikkje ein person. (B) Anten så veit vi dette, eller så veit vi det ikkje.

Ut frå dette kan vi berre dra fire konklusjonar.

1. Ein zygote er ein person og vi veit det. I denne situsjonen ville abort vore overlagt drap. Og burde då sjølvsagt vere straffbart. (Her er det mange som drar inn krig, men det er ein viss forskjell. Når ein drep eit menneske som enno ikkje er fødd, så drep ein ein uskuldig person.)

2. Ein zygote er ein person og vi veit det ikkje. I denne situsjonen ville abort vore drap, men ikkje overlagt. Men slike ting er likevel straffbart. Ein skal ikkje la uvisse styrehandlingane, men ein skal vente til ein har meir kunnskap på området. La meg illustrere dette: La oss anta at du går i skogen på den nye garden din då du finn eit gammalt gjerde som du ikkje veit kvifor er der. Riv du det då ned? Sjølvsagt ikkje! Du undersøker saka slik at du veit om du kan og bør fjerne det eller la det stå. Poenget er at det er kunnskap som skal styre handlingane, ikkje uvissa!

3. Ein zygote er ikkje ein person og vi veit det ikkje. I denne situsjonen vil abort verta rekna som kriminelt slurv. Det ville vore som om ein skadedyrnedkjempar skulle gassa ned ein skule utan fyrst å sjekke om den var tom for menneske. Om han var heldig er uvesentleg, dette ville vore straffbart. Og dette viser også til mitt førre poeng; Det er kunnskap som skal styre handlingane, ikkje uvissa!

4. Ein zygote er ikkje ein person og vi veit det. I denne situsjonen vil abort vere heilt greit, logisk sett.

Vi ser altså at abort berre er greit dersom zugoten/fosteret ikkje er ein person og vi veit at den ikkje er det. Men veit vi det? Viss ikkje, kvifor skal vi då tillate abort?

“Når det gjelder Todd Bentley og Lakeland, kan det ikke være noen tvil om at vi her står overfor en falsk profet.” — Jan Bygstad.^[1]

I det siste har eg høyrt mykje rart om den såkalla ’store vekkinga’ i Lakeland, i regi av Todd Bentley. Eg og nokre kameratar hadde mellom anna ein kort samtale med ein ‘gatepredikant’ som rosa Bentley opp i skyene, og sa at han gjorde store under og at han blåste Heilaganden ut over menneska. Det inntrykket eg fekk av den samtalen var at vi her, slik Bygstad seier det, “står overfor en falsk profet.” At han er så arrogant at han meiner å kunne ‘ånde’ Heilaganden over folk gjer det ikkje noko betre. Bygstad skriv at Bentley mellom anna skal ha sagt at Gud gav han beskjed om å sparke ei gammal dame i andletet. “Han så gjorde,” skriv Bygstad, “og når det stakkars offeret faller til jorden, har han den frekkhet å påstå at hun er slått over ende av Guds kraft.” Todd Bentley sa det slik sjølv (Her finn du teksten):

Dette er ikkje av Anden! Slike ting provoserer meg kraftig! Kristus seie at vi ikkje skal døma, men vi er kalla til å prøve åndene. Og det Bentley gjer er ikkje av Helaganden, men av det vonde! Johannes skriv:

Mine kjære, tru ikkje kva ånd som helst! Prøv om åndene er av Gud! For mange falske profetar har gått ut i verda. På dette kjenner de Guds Ånd: Kvar ånd som vedkjenner at Jesus Kristus er komen i kjøt og blod, er av Gud. Men kvar ånd som ikkje vedkjenner Jesus, er ikkje av Gud. Det er ånda til Antikrist, som de har høyrt skal koma. Og den ånda er alt no i verda.

Men de, mine born, er av Gud og har sigra over dei. For han som er i dykk, er større enn han som er i verda. Dei er av verda, difor er òg deira tale av verda, og verda høyrer på dei. Men vi er av Gud, og den som kjenner Gud, høyrer på oss. Den som ikkje er av Gud, høyrer ikkje på oss. Slik kan vi skilja sannings ånd frå villfarings ånd.

Mine kjære, lat oss elska kvarandre, for kjærleiken er frå Gud, og kvar den som elskar, er fødd av Gud og kjenner Gud. Den som ikkje elskar, har aldri kjent Gud, for Gud er kjærleik. (1Joh 1-8 )

Dette viser oss a Bentley ikkje er av Gud. For han er ikkje kjærleg, sann og audmjuk. Han er hatefull, valdeleg, falsk og djupt narsissistisk. La han vere anathema!

Noter:

[1] “Vekkelse eller forførelse?” Kronikk i DagenMagazinet, 08.07.2008, s. 19

I Vårt Land 6. mai var det eit lesarinnlegg frå Ingunn Harsvik Ødegaard, som er medlem i Ungdommens rettighetsorgan i Plan Norge (URO). Innlegget heitte “Spar på vannet,” og handla hovudsakleg om kor godt vi i Noreg har det, samanlikna med folk i utviklingsland. Det er nok heilt sant, men lukter litt av sosialisme. (Og med tanke på oljeverksemda vår, så er vel Noreg også eit utviklingsland.)

Eg er einig i at vi bør ta tak i dei problema Ødegaard set fokus på. Men løysinga hennar er ikkje akkurat det eg ser på som det beste. Ho skriv:

Har du ikke sparedusj, er det kanskje på tide å skaffe seg en? Sparedusjer bruker nye mindre vann enn en vanlig dusj, og det lønner seg både for deg, miljøet og menneskene i utviklingsland. Om du dusjer i en vanlig dusj i fem minutter, bruker du like mye vann som en gjennomsnittlig person i et utviklingsland bruker i løpet av en uke.

Korleis skal vårt dusjforbruk hjelpe folk i t.d. Sudan? Trur Ødegaard at dersom vi bruker mindre vatn her, så kjem det meir vatn i andre land? Dersom eg bruker femti liter mindre, så får folk i Sudan femti liter meir? Eg trur på å gjere noko med desse problema ved å hjelpe dei der dei bru, ikkje ved å gjere ingenting her — eller ved å gjere det verre for oss.

Som sagt oppfor, så er dette forslaget gjennomsyra av ein sosialistisk tankegang omkring likskap. For sosialistane handlar ikkje likskap om at alle skal ha det godt, men at alle skal ha det like fælt. Som Erna Solberg sa det (om sosialdemokratar, men det passar endå betre på reine sosialistar):

Hvis dere en gang skulle prøve å koke sosialdemokrater, så trenger dere ikke lokk på kjelen. Hvis en av dem prøver å krabbe ut, så vil de andre dra ham ned igjen med en gang.

DagenMagazinet trykte Jerusalem-deklarasjonen frå den anglikanske GAFCON-konferansen på onsdag (2. juli). Det var interessant lesing. Men eg syns at deira syn på kyrkja sine konsil virka litt rart.

Vi anerkjenner de fire økumeniske og de tre historiske trosbekjennelser som et uttrykk for en troens rettesnor for den ene hellige katolske og apostoliske kirke.

Kva er det med dei siste tre økumeniske konsila som gjer at dei ikkje fylgjer dei?

DagenMagazinet melder, i papirutgåva for 30.06.2008, at det no har blitt ein splitt i Den anglikanske kommunion. Hovudsetet er no, seier avisa, på den sørlege halvkule, og ikkje i Storbrittania. Det er den ‘konservative’ fløy,^[1] som no har brutt med Church of England (CofE), på grunn av denne si haldning til homofile prestar og kvinnelege biskopar. Og sjølvsagt Den anglikanske kyrkja i USA si haldning til det meste. Ja, det var kanskje på tide. No er det kanskje ein del som meiner at CofE er ei fin kyrkje, men då vil eg anbefale å lese denne bloggartikkelen. Her kan du lese om:

• Den anglikanske ‘prestinna’ Ann Holmes Redding som seier at ho er “både muslim og kristen.”
• Den anglikanske ‘presten’ som konverterte til hinduismen, men som framleis er ‘prest’ i sitt bispedømme.

Ja, vi får be for Den anglikanske kommunion i dag — og framover.

Noter:

[1] Eg liker å bruke uttrykket ‘tradisjonell’ eller ‘ortodoks’ framfor ‘konservativ.’

For ei god stund tilbake, medan eg var på ferie hjå besteforeldra mine, kom eg over eit hefte skrive av avdøde Dr. prof. Ole Hallesby, eit utdrag frå ei av bøkene hans. Tittelen på heftet var “Kjødelig frihet er åndelig død,” og eg skal, med utgangspunkt i den tittelen, ta for meg nokre tankar omkring synd og materialisme.

Eg kan til eit visst punkt seie meg einig med tittelen som Hallesby hadde på dette heftet, men eg trur at Hallesby burde fjerne ordet “åndelig” frå tittelen. (Eg fekk ikkje lest heftet, så dette er ikkje noko kritikk.) Er det åndeleg død å leve etter kjøtet? Ja, men det er også kjøtleg død. I Rom 8:6, fritt omsett etter KJV, skriv Paulus at “å ha eit kjøtleg sinnelag er død, men å ha eit åndeleg sinnelag er liv og fred.” Han skriv altså ‘død,’ ikkje ‘åndeleg død.’ For å forklare dette betre, skal eg ta for meg eit lite skrift som C.S. Lewis skreiv i si tid, “On first and second things.” Han snakka ikkje primært om kjøt og ånd, men eg meiner at ein kan bruke det likevel. Eg siterer (frå First Things, mai 2006):

To sacrifice the greater good for the less and then not to get the lesser good after all—that is the surprising folly… Every preference of a small good to a great, or a partial good to a total good, involves the loss of the small or partial good for which the sacrifice was made. Apparently the world is made that way. If Esau really got his pottage in return for his birthright, then Esau was a lucky exception. You can’t get second things by putting them first; you can get second things only by putting first things first.

Dette gjeld spesielt for forholdet sjel (sjel+ånd) og kropp, då sjela er kroppens form, slik Thomas Aquinas og Aristoteles uttrykte det. Dersom sjela er kroppens form, dersom det er sjela som gjer liv til kroppen — er kroppens livsprinsipp — så vil det å leve etter kroppen, sjå på den som det fyrste, som formen, bety at materien også dør. Her vil eg poengtere at eg med ‘død’ meiner å vere ut av fellesskapet med Gud.

I eit av sine mange foredrag poengterte den katolske filosofen Dr. Peter Kreeft at den beste måten å forklare noko på ikkje er å servere rasjonelle eller filosofiske arguent, sjølv om dette er vel og bra, men å rett og slett vise det, gjennom ein god historie. Det skal eg prøve no, ved å ta for meg J.R.R. Tolkien sitt verk Ringdrotten, C.S. Lewis sine bøker om Narnia og J.K. Rowling sine bøker om Harry Potter.

Ein ting som går som ein raud tråd gjennom verka til desse forfattarane, er kva som skjer dersom ein lever etter kjøtet, ofrar det fyrste til ‘fordel’ for det andre. I Ringdrotten ser vi det gjennom Ringen, i Harry Potter-bøkene ser vi det gjennom horcrux-magien til Voldemort.

Dei beste døma frå Ringdrotten er nok Sauron og Gollum, som gjennom å knytte sin identitet til, identifisere seg i, det materielle, har mista si sjel. Gollum klarar seg ikkje utan Ringen, han har — som Sauron — lagt heile sin identitet i Ringen. Det er ei klassisk kristen haldning at å gjere seg avhengig av det som er mindre enn seg sjølv er synd, og gjer at ein ikkje lever sin manndom (som i menneske, ikkje hankjønn ) fullt ut. Mennesket er designa til å leve med eit åndeleg sinnelag (i hierarkiet ånd-sjel-lekam), og det vil seie at ein ved å leve etter kjøtet ikkje realiserer sin manndom fullt ut. Då vil eg sjå litt på Narnia-bøkene, før eg går over til Harry Potter.

I Narnia-bøkene blir dette illustrert spesielt i Prins Caspian og Den siste striden. Då dei vonde kreftene kom inn i Narnia, vart enkelte talande dyr vonde, og vart til ‘dumme dyr.’ I Prins Caspian blir Lucy angripe av ein bjørn, og etter at dvergen Trumpkin drep bjørnen, så spekulerer borna i om det kunne vore ein talande bjørn. Trumpkin svarar at det var han ikkje, men han kan ha vore, og deretter lurer Lucy på korleis vår verd hadde vore om noko slikt skjedde hjå oss:

«Det er det som er så leit,» sa Trumpkin, «de fleste dyrene er blitt fiender og stumme. Men det er fremdeles noen igjen av de andre. Du kan aldri vite hvem som er hvem, og du kan ikke vente på å finne det ut heller.»

Lucy seier då:

«Ville det ikke være forferdelig hvis mennesker en dag hjemme i vår egen verden ble ville inni seg slik som dyrene her, og de fremdeles så ut som mennesker så du aldri kunne vite hvem som var hvem?»^[1]

Dette blir også poengtert i Den siste striden, der nokre snakkande dyr poengterer at ein vil miste sin kapasitet til å snakke (og handle rasjonelt) dersom ein ser med hat på Aslan. Dei oppgjev dette privilegiet, og ser seg sjølv “nedanifrå,” som “dumme dyr.” Dette vert spesielt godt poengtert av Gilbert Meilaender, i ei bok om C.S. Lewis:

However, in so doing they turn from the nature that is theirs. That is why, at the great scene of judgment at the end of Narnia, the Talking Beasts who look in the face of Aslan with hatred rather than love cease in that moment to be Talking Beasts…A freely chosen abolition of their nature occurs.^[2]

I Harry Potter-bøkene er dette illustrert gjennom horcrux-magien til seriens ’skurk,’ Voldemort. Eit horcrux er ein materiell ting som ein kan legge ein del av sjela si i, for å vere udøydeleg. For å splitte opp sjela si,^[3] må ein drepe nokon. La oss sjå på ordet ‘horcrux.’ I Harry Potter-bøkene er mange ord og uttrykk henta frå latin, oog eg trur dette er tilfellet her også. La oss dele det opp. Eg trur at ‘hor’ er henta frå det latinske horreo, ’skremmande,’ ‘frykteleg,’ og ‘crux’ betyr ‘kross’ på latin. Altså ein skremmande og frykteleg kross, eller ein skremmande død eller ein måte å bli ‘udøydeleg’ på utan Kristi kross. Dette trur eg bil forsterka ved at måten ein uttaler ‘horcrux,’ whore-crux, minner oss om at dette er ei forvrenging av Kristi kross, lik hor er ei forvrenging av seksuliteten. John Granger forklarar:

Voldemort, fearing death, pursues personal immortality through his horrible Horcruxes. He creates reservoirs in material objects for the splinters of his soul that have separated from the whole in the act of murder. The Dark Lord is merely a cartoon of fallen man; he asserts and seeks his advantage before others (a shadow of murder) and invests himself in temporal things and ideas (modern idolatry and materialism) to flee death and imagine himself immortal. Such a self-focused, unloving existence ironically separates him from the love of others and ultimately from Love himself, who is our life and hope of genuine immortality. Fleeing a human death, Voldemort becomes its nonliving, inhuman incarnation.^[4]

Noter

[1] Lewis: 2005: 386.387

[2] Meilaender: 1998: 179

[3] Dette handlar om å leve med splitat integritet, å ikkje leve som eit heilt menneske. Sjå 1Mos 17:1, Sal 37:37, 119:1 i Bibelselskapets ometjing av 1978/85.

[4] Granger: 2006: 70

Referansar:

Granger, John (2006) Looking for God in Harry Potter. Updated 2nd ed. SaltRiver

Lewis, C.S. (2005) Legenden om Narnia. Oslo: Gyldendal

Meilaender, Gilbert (1998 ) The Taste for the Other: The Social and Ethical Thought of C. S. Lewis. Grand Rapids: Eerdmans Publishing Company

Denne veka — mandag til fredag — er eg på Ungdommens kirkemøte i Fredrikstad (Dnk). Så då vert det nå kanskje litt blogging.

Eit tema som ofte kjem opp i diskusjonar med ikkje-kristne er kvifor Kristus måtte dø. For nokre dagar sidan las eg denne Wikipedia-artikkelen om offer (eng. sacrifice). Der stod det ein del om offer i kristendommen, men eg meiner at den ikkje treff heilt. Artikkelen er heilt grei, men eg meiner den er litt mangelfull. Det står å lese:

In Christian teaching, God became incarnate in Jesus Christ to accomplish the reconciliation of God and humanity, which had separated itself from God through sin… According to the view that has dominated Western theology since early in the 2nd millennium, God’s justice required an atonement for sin from humanity if human beings were to be restored to their place in creation and saved from damnation. However, God knew limited human beings could not make sufficient atonement, for humanity’s offence to God was infinite, so God sent his only Son to become the sacrifice of the everlasting covenant. In Christian theology, this sacrifice replaced the insufficient animal sacrifice of the Old Covenant; Christ the “Lamb of God” replaced the lambs’ sacrifice of the ancient Korban Todah (the Rite of Thanksgiving), chief of which is the Passover in the Mosaic law.

Problemet er at denne er litt generell, og opnar for ei gal tolking av krossofferet — at Gud aktivt straffa sin eigen Son for at vi skulle sleppe unna straffa, slik vi kan lese det i desse orda frå Arnulf Øverland sitt velkjente foredrag “Kristendommen — den tiende landeplage” frå 1933:

Den gode Gud kunde ikke på noen måte tilgi oss, den allmektige Gud kunde heller ikke frelse oss på annen måte enn ved å sende «Den hellige ånd» ned til en jomfru og «bebude» hende, hvorefter hun føder Guds sønn, som blir henrettet, ikke fordi han har gjort noe galt, men for våre synders skyld.

Man kan kalle det å rette baker for smed.

Underlig er det også, at i det øieblikk menneskene i tillegg til sine øvrige synder begår ennu en synd, grovere end alle de andre, nemlig den synd å drepe Guds egen sønn, da kan de få tilgivelse, da er ikke Gud sint lenger.

Men problemet er at dette er langt frå det Bibelen sjølv seier, og det dei klassiske kristne kyrkjene alltid har lært oss. Men dessverre er det nok akkurat dette Øverland har lært som liten. Han skriv jo vidare at dette er “den rene lære, den kristne tro, min barnetro. Jeg har ikke glemt den, den er banket inn i mig med en kjepp, og ingen skal ta den fra mig!” Og eg må seie at eg sjølv har blitt lært dette fleire stader. Men kva seier Bibelen? Jo, den fokuserer på at Kristus er prest og Herrens tenar.

Dette kan vi mellom anna sjå i dei fire songane om Herrens tenar (Jahve Ebed) i Jesaja. (Sjå Jes 42:1-9; 49:1-6; 50:4-11; 52:13-53:12.) Tittelen Jahve Ebed kan — og bør etter mi meining — også omsetjast som ‘Herrens prest.’ Messias er, både i jødedommen og i kristendommen, ein hovudsakleg presteleg tittel, og alle bilete rundt Messias kulminerer i prestetenesta. Faktisk vil eg påstå at alle bilete Bibelen bruker om frelsa kulminerer i, og må forståast på bakgrunn av, prestetenesta — og då spesielt Kristus som øvsteprest.

Og eit av dei bibelstadene som vert sitert desidert mest når ein skal snakke om Kristi liv og virke, spesielt Hans rolle som frelsar, er den fjerde songen om Herrens tenar, Jes 52:13-53:12. Og eit vers som ofte vert sitert, er Jes 53:4: “Sanneleg, våre sjukdomar tok han på seg, og våre pinsler bar han. Vi trudde han var heimsøkt, slegen av Gud og ille plaga.”

Legg merke til ordlyden. Folket trudde at Herrens tenar var “heimsøkt, slegen av Gud og ille plaga.” Men det står ingen plass at Han faktisk var det. Men det mest interessante her, er å sjå på fyrste del av verset, der det står at “våre sjukdomar tok han på seg, og våre pinsler bar han.” For korleis vert dette tolka av Bibelen sjølv? La oss lese Matt 8:16f:

Då det vart kveld, kom dei til han med mange som hadde vonde ånder. Han dreiv ut åndene med eit ord og lækte alle som var sjuke. Slik skulle det oppfyllast, det ordet som er tala gjennom profeten Jesaja: Han tok bort våre plager og bar våre sjukdomar.^[1]

Ein tolka altså ikkje denne teksten til at Kristus faktisk aktivt overførte våre synder og vår straff på seg sjølv, slik at Gud kunne drepe Han i staden for oss. Nei, det står at han lækte menneska og dreiv ut vonde ånder. Vi må altså ikkje sjå på Kristi verk som ein reint juridisk transaksjon der ein person vert frikjent fordi ein annan seier at han kan ta straffa hans. Dette ville heller ikkje vore i tråd med Guds rettferd — og eg ville vore einig med Arnulf Øverland at dette ville klart vore å rette bakar for smed.

Poenget er at ikkje at Kristus måtte fordi Gud krev død, men at Han måtte gå gjennom alle delar av den menneskelege erfaring, inkludert døden, for å gjenopprette tilværet. Kristus lækte menneskenaturen innanifrå, og gav oss del i sitt eige liv. Dette er prestetenesta i sin essens. Kristus utførte ikkje sitt oppdrag i staden for oss, men på vegner av oss. Og det er nettopp det Adam opphavleg var sett til. (Det er ein gammal jødisk — og kristen — tradisjon som seier at Adam vart satt til prest for heile skaparverket.)

Vi må altså sjå på Kristi verk som ein sakramental offerhandling der Han — som vår prest, mellommann mellom Gud og menneske — ber menneskenaturen fram som eit heilagt og fullkomme offer, ikkje fordi Gud krev død og fordøming, men fordi Gud ynskjer at vårt fokus fyrst og fremst skal vere på Han, på livet og sanninga.

Forfattaren av Hebrerbrevet tar dette opp i kap. 10, der han siterer Salme 40:7-9 (etter Septuaginta). Han legg orda i Kristi — i Messias sin — munn: “Slaktoffer og offergåve ville du ikkje ha, men ein kropp laga du til meg; ville du ikkje ha, men ein lekam laga du til meg; brennoffer og syndoffer har du inga glede av. Då sa eg: Sjå, her kjem eg for å gjera din vilje, Gud. I bokrullen er det skrive om meg.” (Hebr 10:5-7)

Han skriv så at på grunn av Guds vilje “er vi helga ved at Jesu Kristi kropp vart boren fram som offer éin gong for alle.” (Hebr 10:10) Og denne sakramentale handlinga handlar ikkje om ein juridisk transaksjon, men om at Kristus, ved å vere menneske, gav sin menneskenatur tilbake til Faderen. Når du ofrar til Gud så gjev du ikkje av ditt eige, men du gjev tilbake av det du har fått. Slik presten seier det i offerkollekten (Dnk): “Herre Gud, himmelske Far, di er jorda og det som fyller den. Alt det vi eig, høyrer deg til.” Det er i lys av dette vi må sjå Kristi verk — frå inkarnasjon til død. Han fullførte det som Adam vart sett til, å gje skaparverket, og seg sjølv, tilbake til Faderen i takk og tilbeding. Og offer handlar ikkje om død, men om liv — vi gjev livet til Gud.

Hovudbodskapen i Bibelen er ikkje at Gud krev død, men at Han vil gje oss liv. Det er ikkje at Han vil fordøma oss, men at Han vil frelsa oss. Som Kristus sjølv sa det, i Joh 3:16f: “For så elska Gud verda at han gav Son sin, den einborne, så kvar den som trur på han, ikkje skal gå fortapt, men ha evig liv. Gud sende ikkje Son sin til verda for at han skulle dømma verda, men for at verda skulle bli frelst ved han.”

Ære vere Faderen og Sonen og Den Heilage Ande, som var, er og vera skal, ein sann Gud frå æve til æve. Amen.

Noter:

[1] Ordlyden er litt annleis her, sidan ein i NT bruker den greske GT-omsetjinga Septuaginta (LXX). Men det har ikkje så mykje å seie i denne samanhengen. ‘Pinsler,’ ‘sjukdomar’ og ‘plage’ er relativt synonyme.