Chanukka, jul og Kristus

I DagenMagazinet 24. desember var det eit intervju med den messianske jøden Lance Lambert. Lambert meinte at Kristus ikkje var fødd 25. desember, men under Chanukka, den jødiske lysfesten eller tempelvigslingsfesten. Denne festen står det så vidt om i Bibelen, i 1. og 2. Makkabearbok. I 1Makk 4:36ff står det om reinsinga av tempelet. “Juda og brødrene hans og hele Israels menighet bestemte at innvielsen av alteret skulle feires med jubel og glede hvert år på samme tid. Feiringen skulle vare i åtte dager fra den 25. kislev.” (1Makk 4:59) Og det står også i 2Makk 10:1ff. “Ved offentlig forordning og etter felles vedtak bestemte de at hele det jødiske folk hvert år skulle feire disse dagene.” (v. 8 ) Og denne festen er også nemnt i Joh 10:22ff. Eg siterer til og med v. 30:

Så kom den festen dei heldt i Jerusalem til minne om tempelvigsla. Det var vinter. Og Jesus gjekk ikring i Salomos bogegang på tempelplassen. Då flokka jødane seg om han og spurde: “Kor lenge vil du halda oss i uvisse? Er du Messias, så sei oss det beint ut!” Jesus svara: “Eg har sagt dykk det, men de trur meg ikkje. Dei gjerningar eg gjer i namnet åt Far min, dei vitnar om meg. Men de trur meg ikkje, for de høyrer ikkje til mine sauer. Mine sauer høyrer mi røyst, eg kjenner dei, og dei fylgjer meg. Og eg gjev dei evig liv; dei skal ikkje i all æve gå tapt, og ingen skal riva dei ut or mi hand. Far min som har gjeve meg dei, er større enn alle, og ingen kan riva nokon ut or handa åt Far min. Eg og Faderen er eitt.”

Intervjuet med Lambert, som også er skrive om i bloggen til Bjørn O. Hansen, var stappfullt av antakingar om datoar og keisar Konstantin, men eg trur det kan vera eit poeng at Kristus vart fødd rundt Chanukka. Johannes har det med å knytte Kristus til forskjellige jødiske festar, så det kan vere eit hint i Johannesprologen om at Kristus vart fødd i den høgtida:

“I han (Ordet) var liv, og livet var ljoset for menneska. Og ljoset skin i mørkret, men mørkret tok ikkje imot det. Det stod fram ein mann, send av Gud; Johannes var namnet hans. Han kom for å vitna; han skulle vitna om ljoset, så alle kunne koma til tru ved han. Det var ikkje han som var ljoset, men han skulle vitna om ljoset. Det sanne ljoset som lyser for kvart menneske, kom no til verda.” (Joh 1:4-9)

Men kva viss Kristus vart fødd midt i Chanukka-feiringa? I år ville det ha vore mist mellom 24. og 25. desember. Og kven seier at dette ikkje kunne ha skjedd på Kristi eigen fødselsdag? Det er eigentleg ikkje så viktig, men det er ein fin symbolikk i det. For Kristus kom midt inn i verda for å gje oss del i ljoset. Som det heiter i prefasjonen for julenattsliturgien:

“Han som denne heilage natta for vår skuld vart inkarnert, for at vi ved han skulle bli dine born, frelste ut or mørker og inn i ditt underfulle ljos.”[1]

Så, igjen god jul — og god Chanukka (som er ferdig den 29. desember)

Noter:

[1] Frå ‘Øygardsliturgien.’

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s