Medkirurg?

Eg har skrive om dette før, men eg trur det er på tide å skrive om det igjen.

I skrivande stund er det ein del kyrkjelydar i Den norske kyrkja (Dnk) som er i avsluttingsfasen av arbeidet med å innføre lokal grunnordning for liturgien (for hovudgudstenesta). De kan lese meir om gudstenestereforma her. I dei ålmenne føresegnene for Ordning for hovudgudstenesta (pdf, s. 2) står det ein del definisjonar for gudstenestereforma, og eg har bitt merke i to av desse. Det er orda ‘liturg’ og ‘medliturg.’ Omgrepet liturg er brukt om “ordinert prest eller ein annan person med fullmakt frå biskopen til å forretta gudstenester, og som har hovudansvaret for den aktuelle gudstenesta.” Omgrepet medliturg er derimot brukt om “alle som i tillegg til liturgen gjer liturgiske oppgåver i gudstenesta.” Eit problem med dette er at det ikkje gjev noko språkleg meining.

Er anestesisjukepleiarar ‘medkirurgar’? Er menige soldatar ‘medbefal’? Er flyvertinner eller flyvertar ‘medkapteinar’? La oss sjå på eit ord der ein vanlegvis bruker preposisjonen ‘med,’ nemleg ‘medmenneske.’ I orda ‘menneske’ og ‘medmenneske’ er menneske brukt identisk. Men i orda ‘liturg’ og ‘medliturg’ er liturg ikkje brukt identisk. Den eine er ordinert og har hovudansvaret for gudstenesta, og språkleg sett burde då den andre også vere ordinert, og burde hatt medansvar for gudstenesta. Men detet ordet er brukt om alle som har noko å gjere i gudstenesta. Dette gjev absolutt ingen meining. Det er eit ord som er funne opp av ein eller annan person med null forståing for det norske språket.

3 comments on “Medkirurg?

  1. Inge Andersland says:

    Hei Kjetil🙂
    Denne fikk jeg lyst til å kommentere. Kan det tenkes at hovedforskjellen på ditt syn og det som finnes i store deler av Dnk er forholdet til språk? Du kommenterer i hvilken grad språket passer med/beskriver virkeligheten, men jeg tenker at de som har konstruert ordet “medliturg” ønsker å forme virkeligheten ved å gi ny en forhøyet status til de øvrige gudstjenestedeltakerne. En får inntrykk av at det siste forholdet til språk går igjen over hele linjen i Norge nå. Jeg bruker det selv også når jeg vil oppnå noe kommunikativt…

  2. Du har nok rett der. Men då burde ein kanskje ha definert omgrepet ‘liturg’ på ein annan måte. Paulus bruker omgrepet ‘medarbeidar’ om vårt forhold til Gud. Men han bruker ikkje omgrepet ‘medgud.’

    Men uansett er det nok ikkje sjokkerande at eg ikkje er ein postmodernist.😉

  3. […] dåpsdiskusjon. Der hevda Hauge at det er eit problem i dagens nye dåpsordning (Dnk) at dei såkalla ‘medliturgane’ er prioritert som lesarar av Ordet om dåpen og trua (Matt 28:18-20), før sjølve dåpshandlinga. […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s