Evangeliet er Guds ord til oss

Denne er også posta på Verdidebatt, og er ein litt utvida versjon av ein kommentar eg skreiv der.

I diskusjonane omkring om innføring av ny liturgi for vigsel av samkjønna er kyrkjesplittande, vert det ofte vist til Confessio Augustana (CA), art. VII. Der står det, etter den latinske teksten, at kyrkja er «forsamlinga av dei heilage der evangeliet vert lært rett og sakramenta forvalta rett» og at det «til sann einskap i kyrkja» er «nok å vere samd om evangelielæra og om sakramentsforvaltinga.» Då Confessio Augustana vart lagt fram for den tysk-romerske keisar Karl V, på riksdagen i Augsburg i 1530, vart den lagt fram i to utgåver, ein latinsk og ein tysk.[1] Den latinske teksten vert ofte rekna for å vere den ‘offisielle’ versjonen, men det er ikkje noko direkte indikasjon på dette. Begge versjonane vart lagt fram samtundes, og begge er autoritative.

Vel, vi ser noko viktig i CA VII. For i diskusjonane om innføring av ny liturgi for vigsel av samkjønna er kyrkjesplittande eller ikkje, vert det hevda at dette ikkje strir med evangeliet. Harald Hegstad, som sjølv er motstandar av innføring av ny liturgi for vigsel av samkjønna, hevder dette. Han skriv, i eit innlegg på Verdidebatt, at «man kan være uenig om mye og likevel bevare enheten, bare det ikke rokker ved den felles forståelse av evangeliet,» og at «[så] lenge uenigheten kan rommes innenfor et fellesskap som er forpliktet på det samme evangelium, er det også mulig å høre til i den samme kirke.» Vel, det er eit par problem her. Vi har ikkje ‘ei felles forståing av evangeliet.’ Eg har ikkje den same forståinga av evangeliet som, t.d., Sturla Stålsett. Og det vil eg vise er ved å ta opp det vi ser i den tyske utgåva av CA.

I CA VII ser vi at den tyske teksten på mange måtar ekspliserer den latinske. Der den latinske teksten seier at kyrkja er «forsamlinga av dei heilage der evangeliet vert lært rett og sakramenta forvalta rett,» legg den tyske teksten til at sakramenta vert forvalta rett «ifylgje evangeliet» [laut des Evangelii]. Og vidare, der den latinske teksten seier at det «til sann einskap i kyrkja» er «nok å vere samd om evangelielæra og om sakramentsforvaltinga,» legg den tyske teksten til at sakramentsforvaltinga her skal skje «ifylgje det guddomlege ordet» [dem göttlichen Wort gemäss].

Vi ser altså ikkje noko reduksjonistisk evangeliekonsepsjon i CA, der fokuset er på rettferdiggjeringa eller eit slags indre kerygma der det etiske, eller kristenlivet, ert halde utanfor. Vi ser at evangeliet vert identifisert med ‘det guddomlege ordet,’ og eg tenker at dette i hovudsak er Skrifta; Det gamle og Det nye testamentet.[2] Evangeliet er altså Guds ord, Kristi ord, med Kristus som kjerna (jf. CA I-III).[3] Her ser vi ikkje noko kunstig skilje mellom rettferdiggjeringa og det nye livet, noko som for Luther var å rekne nærast som ein form for nestorianisme.[4] Vi finn heller ikkje noko grunnlag til å hevde at vi, på den eine sida, kan hevde at evangeliet er ‘det guddomlege ordet’ og at vi, på den andre sida, kan hevde at noko som er framsett som Guds vilje i nettopp ‘det guddomlege ordet’ kan forkastast utan at evangelieforståinga endrar seg, og utan at den kyrkjelege einskapen vert truga eller broten.

Søndag som var (24. januar) feira vi såmannssundagen i Den norske kyrkja, og då las vi frå Paulus 2. brev til Timoteus. Vi må ta til oss det han sa der, at «dei heilage skriftene» kan «gje deg visdom til frelse ved trua på Kristus Jesus,» og at kvar bok i Skrifta, i Bibelen, «er innanda av Gud og til nytte i opplæring, formaning, rettleiing og oppseding i rettferd, så det mennesket som høyrer Gud til, kan bli fullt utrusta til all god gjerning.» Dette er evangeliet.

Noter:

[1] For ei tekstkritisk utgåve av desse, sjå Die Bekenntnisschriften der evangelisch-lutherischen Kirche (Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 1930, 11. utg., 1992).

[2] For Luthers syn på Skrifta, sjå Knut Alfsvåg, «På Luthers vis: Om den sakssvarende bibellesnings forutsetninger og implikasjoner» (Theofilos Supplement 7:1, 2015): 33-44.

[3] For dette, sjå Alfsvåg, «Luthersk spiritualitet: Om lære og liv i den éne, kristne kirke» (Dansk Tidsskrift for Teologi og Kirke 40:1, 2013): 42-56.

[4] For dette sjå Alfsvåg, «Theosis og eucharisti: Om tonatur-kristologien som fundament for menneskesyn og sakramentforståelse» (Foredrag ved NKK/FBBs dialogmøte Bergen 1. november 2014), spes. s.6.

I dag er det fødd dykk ein frelsar i Davids by

nativitycard
Eit klassisk austkyrkjeleg juleikon

Denne bloggposten vart publisert kl. 17:01, og då er vi liturgisk sett i fyrste juledag. Tekstane for dagen etter katolsk ordning (julekveldsvigilien) er Jes 62:1-5; Apg 13:16-17.22-25; Matt 1:1-25 (evt. kortare: Matt 1:18-25), med Sal 89:4-5.16-17.27.29 som bibelsk salme/salmeomkved.

Denne jula vil eg stogge litt opp med evangelieteksten og teksten frå Apostelgjerningane. Vi les i Jesu namn:

Det står skrive i Apostelgjerningane:

16 Då reiste Paulus seg, gav teikn med handa og sa: «Israelittar og de andre som ottast Gud, høyr på meg! 17 Han som er Gud for Israelsfolket, valde ut fedrane våre. Han gjorde dei til eit stort folk då dei var innflyttarar i Egypt, og med lyft arm førte han dei ut derifrå. 22 Men Gud avsette [Saul] og reiste opp David til konge over dei. Han fekk dette vitnemålet av Gud: ‘Eg har funne David, son til Isai, ein mann etter mitt hjarte. Han skal gjera alt det eg vil.’ 23 Av hans etterkomarar lét Gud ein frelsar for Israel stiga fram, så som han hadde lova. Det er Jesus. 24 Før han kom, hadde Johannes forkynt omvendingsdåp for heile Israelsfolket. 25 Og då Johannes fullførte livsløpet sitt, sa han: ‘Eg er ikkje den de held meg for å vera. Men etter meg kjem ein, og eg er ikkje verdig til å løysa sandalen av foten hans.’»

Slik lyder Herrens ord.
Gud vere lova!

Dette heilage evangeliet står skrive hjå evangelisten Matteus.
Ære vere deg, Herre!

1 Dette er ættetavla til Jesus Kristus, Davids son og Abrahams son: 2 Abraham fekk sonen Isak, Isak fekk Jakob, Jakob fekk Juda og brørne hans. 3 Juda fekk sønene Peres og Serah med Tamar. Peres fekk sonen Hesron, Hesron fekk Aram, 4 Aram fekk Amminadab, Amminadab fekk Nahsjon, Nahsjon fekk Salma, 5 Salma fekk sonen Boas med Rahab, Boas fekk sonen Obed med Rut, Obed fekk Isai, 6 og Isai vart far til David, kongen.

David fekk sonen Salomo med kona til Uria, 7 Salomo fekk sonen Rehabeam, Rehabeam fekk Abia, Abia fekk Asa, 8 Asa fekk Josjafat, Josjafat fekk Joram, Joram fekk Ussia, 9 Ussia fekk Jotam, Jotam fekk Ahas, Ahas fekk Hiskia, 10 Hiskia fekk Manasse, Manasse fekk Amon, Amon fekk Josjia, 11 og Josjia vart far til Jojakin og brørne hans; det var på den tid då folket vart bortført til Babylon. 12 Etter at dei vart førte til Babylon, fekk Jojakin sonen Sjealtiel, Sjealtiel fekk Serubabel, 13 Serubabel fekk Abiud, Abiud fekk Eljakim, Eljakim fekk Asor, 14 Asor fekk Sadok, Sadok fekk Akim, Akim fekk Eliud, 15 Eliud fekk Eleasar, Eleasar fekk Mattan, Mattan fekk Jakob, 16 og Jakob vart far til Josef, mannen til Maria. Av henne vart Jesus fødd, han som blir kalla Kristus.

17 Slik er det i alt fjorten slektsledd frå Abraham til David, fjorten slektsledd frå David til bortføringa til Babylon og fjorten slektsledd frå bortføringa til Babylon fram til Kristus.

18 Då Jesus Kristus vart fødd, gjekk det såleis til: Mor hans, Maria, var lova bort til Josef. Men før dei kom saman, viste det seg at ho var med barn ved Den heilage ande. 19 Josef, mannen hennar, var ein rettvis mann og ville ikkje føra skam over henne; han sette seg føre å skilja seg frå henne i det stille. 20 Då han hadde tenkt ut dette, synte ein engel frå Herren seg for han i ein draum og sa: «Josef, Davids son! Ver ikkje redd å ta Maria heim til deg som kona di. For barnet som er avla i henne, er av Den heilage ande. 21 Ho skal føda ein son, og du skal gje han namnet Jesus, for han skal frelsa folket sitt frå syndene deira.» 22 Alt dette hende så det skulle oppfyllast, det Herren har tala gjennom profeten:

23 Sjå, møya skal bli med barn og føda ein son,
og dei skal gje han namnet Immanuel

– det tyder: Gud med oss.

24 Då Josef vakna frå søvnen, gjorde han som Herrens engel hadde bode han og tok Maria heim til seg som kona si 25 og levde ikkje saman med henne før ho hadde fødd son sin. Og han gav han namnet Jesus.

Slik lyder det heilage evangeliet.
Lova vere du, Kristus!

Denne evangelieteksten er velkjend for mange, men i dag vil eg ikkje fokusere på siste del, men på slektstavla og på Pauli ord.

Den katolske forfattaren Peter Kreeft har sagt mange gonger at folk i oldtida elska slektstavler, og at vi ser denne fascinasjonen over heile verda, også i dag i ikkje-vestlege kulturar. Vi, derimot, finn dette ofte keisamt. Vi er ofte intereserte i slektsforsking, men vi har ikkje den fascinasjonen mange kulturar har for slektstavler, der det er noko stort å lese opp tavla, slik vi t.d. ser i miniserien Roots. Når dei har kome fram, byrjar dei å lese opp slektshistoria, nærast rituelt: “One day Kunta Kinte…”

Vi er individualistar. Men denne fascinasjonen for slektstavler finn vi i bibelsk tid. Det er mange av dei i GT, og det var eit viktig poeng å ha dei med i evangelia. Det står særs mykje viktig i v.18-25 i dagens evangelietekst, men for dei fyrste lesarane var slektstavla minst like viktig.

Ut frå slektstavla ser vi at Jesus, “han som blir kalla Kristus” er “Davids son og Abrahams son.”

Desse to var heilt sentrale for jødane. Abraham var den store patriarken og presten, David var symbolkongen framfor alle. Kristi pakt med oss vart, i Gal 3, framstilt som ei realisering, ei fullkommengjering, av Abrahamspakta:

De er alle Guds born ved trua, i Kristus Jesus. For alle de som er døypte til Kristus, har kledd dykk i Kristus. Her er ikkje jøde eller grekar, her er ikkje slave eller fri, her er ikkje mann og kvinne. De er alle éin i Kristus Jesus. Og høyrer de Kristus til, då er de Abrahams ætt og arvingar etter lovnaden.[1]

Vi kan på mange vis seie at Kristus er ‘den nye Isak.’ Isak var Abrahams son, og Kristus tek Isaks plass, som lyftessonen, men også som offer.[2] Men Kristus er også, på mange vis, ‘den nye Salomo.’ Han er Davids son, kongen. I Kristus vert desse to smelta saman. Og dette er kjernen i evangeliet.

Som eg har påpeikt før, vart omgrepet evangelium (‘godt nytt’) brukt av kongar, fyrstar og keisarar for mellom anna å markere deira tronstigningsdag.[3] Etter det ‘kaos’ som oppstod ved ein konge-, fyrste eller keisardød, kom den nye og innførte fred og stabilitet. Dette var i det minste retorikken bak. Livet vart likevel det same som før for folk flest. Med Kristus ser vi noko anna. Han hevda å vere Messias – han hevda å vere Israels representant. Men han hevda ikkje berre å vere ein av mange ‘messiasar’ – endå ein politisk figur, endå ein utfriar frå fysisk fangenskap – frå romarar, korrupte jødiske styresmakter, osv. Nei, han hevda å vere Herre, han hevda å vere Gud. Og han, og etterfylgjarane eller læresveinane hans, var difor ein trussel, for Kristi herredøme relativiserer herredømet til kongar, fyrstar og keisarar. Herodes den Store, t.d., tola ikkje Kristi utfordring og prøvde å utrydde han ved å gje ordren om å drepe alle gutteborn i Betlehem opp til 2 år.[4] Seinare ser vi at barnebarnet, Herodes Agrippa I, gjekk hardt fram mot dei kristne, fordi dei forkynte Kristi herredøme, Kristi evangelium – at det er Kristus som er Herre, og ikkje verken Herodes, Cæsar, Napoleon eller til og med Haakon, Olav eller Harald. Og ikkje berre konge i Israel, i romarriket, Frankrike eller Noreg, men Herre og konge over universet, kongen over alle kongar, Herren over alle herrar.

Herodes Agrippa I var jøde og var fødd i Judea, men store delar av oppveksten hadde han i Roma, i keisarthoffet. Han kjente nok difor til evangelie-omgrepet, og det er ikkje usannsynleg at han brukte det om sin eigen tronstigningsdag – den dag han vart konge i Israel. Difor, ved å forkynne Kristus som Herre, sa dei kristne at det herredømet som var gjeve til kongar, fyrstar eller keisarar var relativt – dei hadde det på lån frå Gud.[5] Evangeliet er ikkje at Jesus er ein av mange som kan gje deg ei kjekk religiøs oppleving. Nei, evangeliet er dette: Jesus Kristus, den krossfeste og oppstadne Messias er universets Herre. Eller kortformen: Jesus er Herre.[6]

Kristi evangelium er godt nytt for fattige. For det seier ikkje at Kristus er berre ein av mange politiske ‘messiasar.’ Han er ikkje ein oldtidsversjon av Neo frå The Matrix. Han er ikkje endå eit syndig menneske som berre vil tyne menneska endå meir. Han er Gud, og han er god.

Julebodskapen er at Gud, i Kristus, har planen klar for å gripe inn att, og gje menneska nytt liv, i overflod, slik vi les i Jesaja, der vi finn det rette tolkingsparadigmet for det kristne evangelieomgrepet – at Kristus er Gud, Herre og konge. Vi les frå kap. 9:[7]

Det folket som går i mørkret,
ser eit stort lys.
Over dei som bur i dødsskuggens land,
strålar lyset fram.

For eit barn er oss fødd,
ein son er oss gjeven.
Herreveldet er lagt på hans skulder.
Han har fått namnet
Underfull rådgjevar, Veldig Gud,
Evig far, Fredsfyrste.

Så skal herreveldet vera stort
og freden utan ende
over Davids trone og hans kongerike.
Han skal gjera det fast og halda det oppe
med rett og rettferd
frå no og for all tid.
Herren over hærskarane skal gjera dette
i sin brennande iver.

Som kristne har vi fått eit oppdrag, eit vakkert oppdrag, å proklamere Kristi kongedøme, at Guds rike er komen, at det er i oss, midt iblant oss.[8] Som Jesaja skriv:[9]

Kor vakre dei er
der dei spring over fjella,
føtene til den som ber bod,
forkynner fred,
kjem med god bodskap,
forkynner frelse
og seier til Sion:
«Din Gud er konge!»

Juleevangeliet er dette, at Kristus er konge. Eller med engelens ord: “I dag er det fødd dykk ein frelsar i Davids by. Han er Messias, Herren!”[10]

Ære vere Faderen og Sonen og Den Heilage Ande, som var, er og vera skal éin sann Gud, frå æve og til æve. Amen.

God Jul! Gledeleg Kristmesse! Happy Christmas!

Noter:

[1] Gal 3:26-29

[2] Jf. 1Mos 22.

[3] Les eit intervju, og sjå ein videosnutt, med N.T. Wright.

[4] Matt 2:1-18

[5] Jf. Joh 18:33-36; 19:5-12; Rom 13:1-7.

[6] 1Kor 12:3, jf. Rom 1:1-4; 10:9-10; Fil 2:11.

[7] Jes 9:2.6-7

[8] Luk 17:21. Hovudmeininga bak det greske ordet ἐντὸς (entòs) er ‘inni,’ men sidan dei som vert tiltala er i fleirtal, gr. ὑμῶν (hymån), ‘dykk,’ kan det også bety ‘midt iblant [dykk],’ jf. det engelske uttrykket ‘in your midst.’ Eg tenker begge delar er rett, då vi vert frelst som individ. Men eg heller mot ‘midt iblant [dykk],’ då dette får fram fellesskapet på ein betre måte (og då dette verkar å vere meir grammatikalsk korrekt, då dei tiltalte står i fleirtal).

[9] Jes 52:7

[10] Luk 2:11

Preik 2. sundag i advent 2013

Agrippa_pushkin_museum2
Herodes Agrippa I. Gipsbyste i Pushkinmuseet i Louvre. Kjelde: Shakko/Wikipedia.

Preik på gudsteneste i Bogafjell menighet
2. sundag i advent, 8. desember 2013
Apg 12:1-19

Fotnotane i denne teksten vart ikkje referert til i preikesituasjonen, men er med for dokumentasjonen skuld.

***

Teksten i dag handlar i stor grad om forfylgjing, og om Guds hjelp. Vi har allereie lest tidlegare i Apostelgjerningane om andre bylgjer med forfylgjing. Apostlane vart meir enn ein gong førd fram for det store rådet (det jødiske leiarskapet, leia av øvstepresten), og vi les også der om Stefanus, kyrkja sin fyrste martyr. Der møter vi også Saulus, som seinare forfylgde kristne før han vart omvendt og tok namnet Paulus.[1] Det er viktige element i denne teksten: at Jakob vart drepen for trua si, at Peter vart fengsla og frigjort, og at Herodes i stor grad handla slik han gjorde fordi det var populært og taktisk, og ikkje nødvendigvis fordi han meinte det var rett.

Eg skal konsentrere meg mest om Herodes, men fyrst nokre ord om Jakob og Peter. Det kan vere vanskeleg å forstå kvifor Gud let Jakob døy, når han redda ut Peter. Hadde han kanskje ein større plan med Peter enn han hadde med Jakob? Det veit vi ikkje. Men både Jakob og Stefanus har vorte ståande som store martyrar – og som døme for oss. Ordet martyr kjem frå dei greske orda martyrion, som tyder ‘vitnemål’ og martys, som tyder ‘vitne.’[2] Ein martyr, slik vi bruker ordet, er ein som misser livet fordi han vitnar om Jesus.

Tilbake til Herodes. Vi les i dagens tekst at Herodes, når han forfylgde nokre kristne og fekk Jakob drepen, “såg at jødane lika dette,” og fengsla Peter i tillegg.[3] Det virka nærast som at han gjorde dette for å få ein popularitetsboost. I det opplegget eller den bibelleseplanen som vert brukt her i Bogafjell denne hausten[4] vert det antyda at Herodes kanskje var splitta mellom den jødiske lova og sitt eige ynskje om å vere populær. Problemet med Herodes var at han sette seg i Guds stad, og dermed braut med Guds lov. Men Jesus sette seg også i Guds stad. Og eg trur det er her vi finn brodden i historia.

På Herodes si tid var det ikkje uvanleg med rørsler som hevda at dei fylgde messias, og det var meir enn éin kandidat å velgje mellom. På den tida vart kristne også sett på som ei jødisk gruppering slik som farisearane eller sadukearane, som vi kan lese om i NT. Men Jesus hevda ikkje berre å vere ein av mange ‘messiasar.’ Han hevda ikkje å vere endå ein politisk figur, endå ein utfriar frå fysisk fangenskap – frå romarar, korrupte jødiske styresmakter, osv. Nei, han hevda å vere Herre, han hevda å vere Gud. Og han, og etterfylgjarane eller læresveinane hans, var difor ein trussel. Herodes fylgde her i fotsporet til bestefar sin, Herodes den Store, som gav ordren om å drepe alle gutteborn i Betlehem opp til 2 år for å verte kvitt Jesus.

Kjernen i historia om Herodes, både bestefar og barnebarn, er at det berre er éit menneske som kan setja seg sjølv i Guds stad. Og det er Jesus. Og det er ikkje fordi han er løfta opp, men fordi han er Gud frå æva av. At Kristus er Herre er kjernen i evangeliet. Ordet evangelium tyder eigentleg ‘gode nyhende.’[5] Vi finn ein bakgrunn for dette fyrst i GT, hjå Jesaja, som talar til Israelsfolket og seier at Gud skal hjelpa dei ut, at han skal kjempa mot vondskapen.

Ein av dei mest kjende tekstane, som passar bra inn i adventstida, er frå Jesaja 9. Vi les to vers:[6]

Det folket som går i mørkret,
ser eit stort lys.
Over dei som bur i dødsskuggens land,
strålar lyset fram.

For eit barn er oss fødd,
ein son er oss gjeven.
Herreveldet er lagt på hans skulder.
Han har fått namnet
Underfull rådgjevar, Veldig Gud,
Evig far, Fredsfyrste.

I Jesus kjem Gud med verkeleg fred, verkeleg stabilitet. Dette er interessant. For ordet ‘evangelium’ vart på nytestamentleg tid brukt av keisarar og kongar (spesielt romerske) når dei skildra sin eigen tronstigningsdag, bursdag, osv. Tronstigningsdagen er den dagen kongen eller keisaren vart innsett. På ‘evangelisk vis’ innførte kongane fred og stabilitet (eller ein illusjon av dette).

Herodes Agrippa I, som vi les om i dagens tekst, var jøde og var fødd i Judea, men store delar av oppveksten hadde han i Roma, i keisarthoffet. Han kjente nok difor til evangelie-omgrepet, og det er ikkje usannsynleg at han brukte det om sin eigen tronstigningsdag – den dag han vart konge i Israel.

Difor, når Jesus sa at han forkynte evangeliet, og når dei fyrste kristne ikkje berre brukte dette ordet overfor jødar, men også overfor grekarar og romarar, så sa dei at det var Jesus, ikkje Herodes, ikkje Cæsar, ikkje Napoleon og ikkje ein gong Haakon, Olav eller Harald, som var og er Herre og konge. Og ikkje berre konge i Israel, men Herre og konge over universet, kongen over alle kongar, Herren over alle herrar.

Evangeliet er ikkje at Jesus er ein av mange som kan gje deg ei kjekk religiøs oppleving. Nei, evangeliet er dette: Jesus Kristus, den krossfeste og oppstadne Messias er universets Herre. Eller kortformen: Jesus er Herre.[7]

Men Herodes kunne ikkje tole dette. Han ville sjølv vere Herre, han ville sjølv vere i Guds stad. Seinare i kap. 12, etter historia som vi i dag har lest, står de at Herodes ein dag “[kledde seg] i kongeleg skrud, sette seg på kongetribunen og tala til folket. Og folket hylla han og ropa: “Her er det ein gud som talar, ikkje eit menneske!” Med det same vart han slegen av ein engel frå Herren, fordi han ikkje gav Gud æra. Han vart oppeten av makk og døydde.” Dette er historia om ein som, utan rett, sette seg i Guds stad og som forfylgde dei som proklamerte sanninga – at det er Kristus, ikkje Herodes, som er Herre og konge.

Vi har også eit kall til å gje Gud æra. Vi skal ikkje sette oss i Guds stad. Vi skal sjå opp til Jesus, og proklamere evangeliet om at han er Herre. Og dette evangeliet, skriv Paulus, “er ei Guds kraft til frelse for kvar den som trur.”[8] Men dersom Kristus er Herre, så kostar det noko å tru på han. Om Jesus er Herre, så må vi vere lydige. Lydig mot Jesus, og ikkje mot andre krefter som vil ha oss – kongar, keisarar, politikarar, lærarar, vener, fiendar, you name it.

Vi er kalt til å proklamere dette evangeliet, uendra, at Jesus Kristus er Herre. Men dette er ikkje alltid enkelt, fordi bodskapen vi kjem med har ein enorm sprengkraft – religiøst, sosialt, samfunnsmessig, politisk. Vi vil møte motstand. Det har Jesus lova oss.

For tida har vi det relativt enkelt her i landet. Vi har lov til å tru, sjølv om det er aldri så upopulært. Det er ikkje nødvendigvis enkelt å tru, og eg kjenner mange som seier at dei vart mobba fordi dei var kristne. Eg har opplevd lite av det sjølv, men eg budde på ein plass med mange kristne på min alder. Men dette kan uansett ikkje måla seg med det vi ser ute i den store verda. Der er det ikkje så enkelt og greit.

Det siste hundreåret har fleire mista livet på grunn av si kristne tru enn nokon gong før i historia til saman. Dette heng sjølvsagt saman med oppgang i folketal og med teknologisk utvikling, men eg trur det også har skjedd ei kvalitativ endring. Når vi les om dei tidlege kristne, så ser vi at forfylgjingane i stor grad gjekk ut over leiarane – apostlane, dei fyrste biskopane, osv. Men det siste hundreåret har sett meir og meir at forfylgjingane har gått ut over ‘kvardagskristne på golvet.’

Vi må hugsa på dei, vi må be for dei, vi må tenke på dei i glede og sorg. “For om ein lem lid,” skriv Paulus, “så lid alle dei andre med. Og om ein lem blir æra, gleder alle dei andre seg.”[9]

Men vi må også be for dei som forfylgjer dei. Jesus sa at vi skal be for fiendane våre, og vi ser jo korleis det gjekk med Saulus. Han fekk eit pangmøte med Kristus og snudde heilt om. Vi er kalla til å proklamere evangeliet, koste kva det koste vil. Vi er ikkje med i ein koseklubb. Vi er utsendingar frå kongen. Men alle er ikkje like glade for den bodskapen han kjem med.

Vi må ikkje gjere som Herodes – vi må gje Gud æra og proklamere bodskapen om at Kristus er Herre. Til slutt vil eg be ein litt utvida form av ei bøn vi bad på cellegruppene for sjette klasse på tirsdag:

Kjære Gud og Far! Takk for at vi får bu i eit land der vi får lov til å tru på Jesus. Vi ber for alle som vert forfylgde for trua si i verda i dag. Vi ber også for alle dei som forfylgjer. Kall dei til omvending, og kall oss til å fornya vår tru og lydnad til deg, slik at vi alle kan leve til ære for deg, Far, for Son din Jesus Kristus og for Den Heilage Ande, som var er og vere skal, éin sann Gud frå æve og til æve. Amen.

Noter:

[1] Apg kap. 4; 6-7; 8-9; 13.

[2] Sjå her og her.

[3] Apg 12:1-3.

[4] Opplegget To be continued… er ein bibelleseplan som vert brukt i gudstenestane, i gruppene og i heimane(?) i Bogafjell sokn (Bogafjell menighet og Figgjo menighet), Bymenigheten i Sandnes, Ålgård menighet og Stavanger International Church.

[5] Les eit intervju, og sjå ein videosnutt, med N.T. Wright.

[6] Jes 9:2.6.

[7] 1Kor 12:3, jf. Rom 1:1-4; 10:9-10; Fil 2:11.

[8] Rom 1:16.

[9] 1Kor 12:26.